Column: Ergerwoorden

‘Mensenmens’, ‘collegaatje’, ‘hubby’, ‘dinnetje’, ‘toppie’, ‘bammetje’, ‘euri’, ergens ‘een klap op geven’, ‘lekker genieten’, ‘gezellie’, ‘helemaal leuk’, ‘uitrollen’ of iets ‘parkeren’: genoeg woorden op te noemen waar ik spontaan rillingen van krijg. Gelukkig zijn ze nu weer allemaal te nomineren voor het ergerlijkste woord van het jaar.

Door Laura van Eerten

Een paar jaar geleden begonnen we op het Instituut voor de Nederlandse Taal (voorheen Instituut voor Nederlandse Lexicologie) voor de grap met de verkiezing ‘Weg met dat woord!’, als ludieke tegenhanger van de ‘Woord van het Jaar’-verkiezing. We doen nou eenmaal iets met woorden, dus leek zo’n verkiezing ons ook wel wat. Ondanks onze twijfels – moesten we dat nou wel doen als serieus wetenschappelijk instituut? – bleek het een schot in de roos: mensen kunnen een grondige hekel hebben aan woorden en willen daarover maar al te graag hun frustratie kwijt.

Hieruit blijkt maar weer: taal is emotie. Taal kan mooi of grappig zijn, maar ook juist heel lelijk of irritant. Tijdens de verkiezing sturen deelnemers vlammende betogen in waarom een woord zou moeten verdwijnen. Het gaat dan vaak om ondoorzichtig managersjargon zoals ‘transparant’, ‘taskforce’ en ‘doorpakken’ en jongerenwoorden waaronder chillen, awkward en bae, omdat het hipdoenerij en is ook nog eens Engels. Ook de verkleinwoorden ‘groentjes’, ‘kindje’ of ‘dingetje’, taalfouten zoals ‘hun hebben’ en ‘me moeder’ en vaste, betekenisloze zinnetjes als ‘een stukje’ of ‘helemaal mijn ding’ worden niet gewaardeerd.

Maar het kan ook anders. Laatst zei iemand tegen me: “Ik erger me nooit zo aan taal.”  Ik kon het me nauwelijks voorstellen. Maar mijn pogingen om een reactie uit te lokken op ‘mensenmens’ en ‘collegaatje’ werkten inderdaad niet echt. Het kan dus, je niet ergeren aan woorden. Fijn lijkt me dat. Of misschien ook wel een beetje saai. Want niks is leuker dan om tijdens de verkiezing het hartstochtelijke gegruwel van alle inzenders te lezen. Een hilarisch gevolg is dat mijn collega’s en ik automatisch in ‘wanwoorden’ gaan praten en mailen. “Toppie, meis!” en “Of we nog gaan ‘sportelen’ vandaag.”

Dit is alweer de vierde keer dat we de verkiezing houden, en het is afwachten of het nu weer net zo aanslaat als voorgaande jaren. Want hoeveel ‘nieuwe’ ergerwoorden zijn er nog te verzinnen? In de top tien van de genomineerde woorden kwamen elk jaar wel een paar dezelfde terug: ‘selfie’, ‘papadag’, ‘dagdagelijks’. Is de verkiezing dan nog wel zo interessant? Aan de andere kant laten de inzendingen mooi zien wat mensen bezighoudt op wat voor manier en hoe onze houding ten opzichte van bepaalde woorden ook kan veranderen (Ewoud Sanders schreef hierover in NRC, 2015).

Maar nu nog even serieus: een woord echt laten verdwijnen kan natuurlijk niet en dat willen we ook helemaal niet met deze verkiezing. Het is vooral ‘leuk’ – een woord dat in 2014 werd genomineerd want “alles is leuk tegenwoordig”. Gruwel mee en stuur jouw grootste woordergernissen in op Wegmetdatwoord.org. Vanaf 1 december kun je een woord wegstemmen uit de top tien, en op 8 december presenteren we de verliezer van 2016!


Over Laura van Eerten

lauraTaalkundige bij het Instituut voor de Nederlandse Taal (IvdNT, voorheen INL) en blogger voor de rubriek Woordbaak: we mogen wel stellen dat Laura van Eerten net zo verzot is op onze taal als wij. Of misschien moeten we zeggen: verzot op woorden. Ze  was zelf initiatiefnemer en auteur van het boek Waar komt pindakaas vandaan? En 99 andere vragen over woorden en de opvolger Waar komt hagelslag vandaan?waarover ze al eerder de column Woordbeleg voor ons schreef. En alsof dat nog niet genoeg was, droeg ze ook nog bij aan de Taalkalender van Onze Taal. Een echte woordenfreak, dus. Durf jij het aan haar te laten weten welk woord wat jou betreft mag verdwijnen? 


 


Lees ook »

27 reacties op Column: Ergerwoorden

  1. / Antwoord

    “Naar buiten brengen” i.p.v. bekendmaken
    “vanuit” terwijl er ‘door’ bedoeld wordt.
    “in de richting van”: Laatst gelezen: ‘Wij hebben wel vragen in de richting van het college….”
    “content” i.p.v. inhoud of tekst; ‘de content van het bericht’
    Het gebruik van het woord ‘want’ “Ik kan niet met de fiets komen, want lekke band.”

    Zo kan ik nog wel doorgaan, maar dat doe ik niet, da’s slecht voor mijn bloeddruk

  2. annelies
    / Antwoord

    Heel irritant:
    – “het verschil maken” , dat te pas en te onpas voor van alles en nog wat gebruikt wordt.
    – Elke zin beginnen met : “Nou, wat je ziet is dat….”
    – OVeral maar “daadwerkelijk” tussen zetten als het totaal niets toevoegt

  3. Anja
    / Antwoord

    Weet je 😱 In iedere zin..weet je, een gruwel vind ik dat

  4. anke
    / Antwoord

    Ik besef me….. (ieghh)

  5. Rob
    / Antwoord

    Ook “sterker nog” hoor ik de laatste tijd steeds meer. Blijkbaar is er behoefte om een verhaal of gebeurtenis spannender te doen lijken.

  6. Marian
    / Antwoord

    ‘Plek’ i.p.v ‘plaats’ en ‘lastig’ i.p.v. ‘moeilijk’.

  7. Maikel
    / Antwoord

    Toppie!

  8. Dory Baars
    / Antwoord

    Het ergert mij vreselijk als mensen “zich irriteren aan”.

  9. Lilian
    / Antwoord

    Me allessie.
    Bij een foto van je kind op Facebook. Vreselijk.

  10. Catsie
    / Antwoord

    Hoe gaat het? “Uitsteekbaar” :S

  11. Claudia de Graaf
    / Antwoord

    Het gaat dan vaak om ondoorzichtig managersjargon zoals ‘transparant’, ‘taskforce’ en ‘doorpakken’ en jongerenwoorden waaronder chillen, awkward en bae, omdat het hipdoenerij en is ook nog eens Engels.
    Heb ik nu een fout in een zinvan een taalkundige ontdekt…😉
    Of kan je me uitleggen waarom je de volgorde en is aanhoudt, in plaats van is en?

  12. Lucille Traas
    / Antwoord

    “Vet” en “kei” zijn mijn ergste ergerwoorden. “Vet cool” bijvoorbeeld, of “keileuk”. Vreselijk!
    Maar ook “me” in plaats van “mijn”; “naar” in plaats van “na” en andersom; “als” waar het “dan” moet zijn en “als” waar het “of” moet zijn (voorbeelden: “groter als” en “weet jij als hij komt”.

  13. Ilse
    / Antwoord

    Me in plaats van mijn of na in plaats van naar. Rillingen over mijn rug. Brrrrr

  14. Mai van Run
    / Antwoord

    Ik erger me regelmatig aan het moderne gebruik van het woord ‘absoluut’. Het wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt als antwoord op de simpelste vragen. Hou je van pannenkoeken? ‘Absoluut’! Ben je het met me eens? ‘Absoluut’!
    Wat is er mis met het eenvoudige woordje ‘ja’?

  15. Knarfb
    / Antwoord

    Nou Alexander, “dingetje” vind ik ook wel een dingetje. “Zeg maar”, daar erger ik me al jaren aan. Echt gehoord tijdens een rit in de tram, jonge vrouw over de telefoon tegen een vriendin “ik zit zeg maar in de tram”.

  16. Hans Franse
    / Antwoord

    We moeten er toch voor zorgen dat onze kids dicht bij ons eigen zelf een kick heftig plekje krijgen, en, zeg maar, we ervoor gaan om ergens te kunnen komen :we houden elkaar vast en borgen zo de verworven vrijheid om iedereen te kunnen beledigen.

  17. L.Nijsen
    / Antwoord

    Ik erger me het meest aan het gebruik van “me” i.p.v. mijn en als 2e alle woorden verkleinen door er “tje” achter te zetten

  18. Sandra
    / Antwoord

    Geen woord maar een uitdrukking: aan de lat staan. Brrrr vreselijke ambtenarentaal!

  19. Jetty
    / Antwoord

    want niks is leuker om tijdens de.
    … foei😉 leuker dan zul je bedoelen

  20. Annemarie Lucas
    / Antwoord

    Krijg kippenvel van Gezellie 😛

  21. Theo Majoor
    / Antwoord

    Eigenlijk, zeg maar, ja ja ja ja ja, op gegeven moment……..Ergerlijke woorden die meerdere keren per minuut, per zin voorkomen.

  22. Alexander
    / Antwoord

    Dat foute gebruik van euri, dat vind ik wel een dingetje… BRAAK!

  23. Monieke
    / Antwoord

    Engelse woorden!!! Ook hele zinnen, uitspraken te pas en te onpas voor gebruiken, alles in het Engels, dat domme hipdoenerij.
    Doe gewoon! Praat je moerstaal! Ik heb zelfs gehoord, “Ja, Nederlands is ook een vréselijke taal!”
    Met die mensen praat ik al helemáál niet meer.

  24. Paul van Gool
    / Antwoord

    Ik heb zonnetje, biertje, wijntje genomineerd. Truttig woordgebruik.

    En een vraag: “Want niks is leuker om ….”, moet dat niet “leuker dan …” zijn?

  25. Wilma Groeneveld
    / Antwoord

    Wat mij betreft mag ‘me’ gebruikt als bezittelijk voornaamwoord verdwijnen.
    Me moeder, me fiets, aaaaaaaarggggggggh!

  26. Tom
    / Antwoord

    Mijn ergerwoorden combinatie is ‘taskforce inburgering’. Een engels woord gebruiken om aan te geven dat je je de nederlandse taal eigen moet maken, bweehh!

  27. Corine
    / Antwoord

    Ik erger me aan het woord super of bizar😉
    Wordt mij te vaak gebruikt in elke zin.
    Zoals aantal jaren geleden het woord scoren.
    Voor m’n werk in de catering hadden we soms een bakje met pepermunten voor bij een vergadering. En dan vroeg iemand aan mij: oh mag ik een pepermuntje scoren😏

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De leukste voutjes: »

Producten »