Hoewel het woord ‘bekant’ bijna overal in Nederland wel gebruikt wordt, is het een dialectwoord en bestaat er een ‘gewoon’ Nederlands synoniem voor: ‘bijna’. Wij vinden ‘bekant’ en ‘bijna’ weinig overeenkomen, behalve de ‘b’ als beginletter, maar ze blijken toch meer op elkaar te lijken dan gedacht.
Door: Berith van Pelt
Het woord ‘bekant’ stamt al uit het Middelnederlands, maar toen schreven we en spraken we het uit als ‘bicant’ of ‘bicans’. Deze twee vormen – hoewel op verschillende manieren geschreven – bleven een tijdlang naast elkaar bestaan.
Zo is ook de vorm ‘bijkans’ ontstaan, een ouderwetse uitdrukking die wellicht bekender in de oren klinkt. Als je die uitdrukking splitst, kun je daaruit de betekenis afleiden. ‘Bij kans’ betekent namelijk ‘er is een kans’, ook wel uitgelegd als ‘grof geschat’. En de stap van ‘grof geschat’ naar de betekenis ‘bijna’ is dan toch makkelijk gemaakt.
Dat had je toch bekant zelf kunnen bedenken.
Heb jij een mooie taalanekdote die je graag de wereld in wilt slingeren? Over terminale baden, een vark in de wei of iemand die in het buitenland graag complime...
Het is 1982. Het jaar dat ik 22 word, mijn diploma verpleegkunde A haal en vervolgens, samen met een vriendin, naar Frankfurt vertrek om er te werken als verple...
‘He-je ook kampeerseks?’ Ik kijk verbaasd om mij heen. We zijn net op een camping in Friesland aangekomen. Onze buurvrouw komt met haar fiets op me afgestapt. Z...
Daar sta ik dan als docent Nederlands. Ik loop vast. Ik twijfel. Ik stamel. Ik houd me in. Ik vecht tegen de bierkaai. Schipper tussen wat wel en niet ‘mag’ in ...