Woordweetje: De Kerstman en zijn trawanten
“Ken je hem niet, het neefje van Ded Moroz? Je weet wel, hij zat in de zelfde klas als Olentzero, bij meester Joulupukki?” “Oh, de kerstman be...
Hij is familie van de kreeft (en dus geen insect), verschuilt zich het liefst onder de stenen in je tuin en heeft een niet al te frisse naam. Jawel, we hebben het over de pissebed – in sommige streken ook wel kelderezel, –varken of –zeug genoemd. Hoe komt dat kleine beestje eigenlijk aan zijn naam en heeft het wel wat met pis te maken?
Gruwel je al van een kolonie pissebedden onder de steen in je tuin, dan moet je waarschijnlijk helemaal niet denken aan gedroogde, gemalen pissebedden in je papje voor het slapengaan. Toch gaat het verhaal dat dit kinderen die in bed plasten, zou helpen daarvan af te komen. Dat de beestjes graag bij elkaar kruipen in donkere en vochtige plekken, ammoniak uitscheiden en zo voor een pislucht zorgen, heeft mogelijk bijgedragen aan dit geloof.
In het zuiden van Nederland en in Vlaanderen kennen ze het woord ook nog in een andere betekenis: ‘paardebloem’. In die betekenis is het woord waarschijnlijk afkomstig uit Frankrijk, waar de bloem pissenlit genoemd wordt. Dit betekent letterlijk ‘pis-in-bed’. Of dit ook invloed gehad heeft op de naam van dat kleine kriebelbeestje is onzeker.
Hoe dan ook, van ons mogen ze lekker onder hun steen blijven leven.
Wist je dat we dit woordweetje ook al eens in beeld brachten? Je ziet het hier!
“Ken je hem niet, het neefje van Ded Moroz? Je weet wel, hij zat in de zelfde klas als Olentzero, bij meester Joulupukki?” “Oh, de kerstman be...
Laatst promoveerde een vriendin van me. Van tevoren gingen er onder de genodigden wat mailtjes rond over filmpjes, foto’s en cadeaus; allemaal in strakke banen ...
Suikerspinnen, kikkererwten, ongelikte beren, nijlpaarden, palingworsten, ezelsoren en tentharingen. Allemaal beestjes. Taalbeestjes met een bijzonder verhaal. ...
Afkortingen, verhaspelingen en (on)bewuste taalfouten, je komt ze tegenwoordig in groten getale tegen. Dat was vroeger wel anders. Werd iets verkeerd geschreven...