Woordweetje: Bekokstoven

Toen ik laatst in een – enigszins jonger – gezelschap vroeg wat ze aan het bekokstoven waren, was de enige respons: “Be-wat?” Na een korte stilte en een heleboel vragende blikken, voelde ik me verplicht om mijn – kennelijk ietwat bejaarde – vocabulaire toe te lichten. “Nou, be-kok-sto-ven, als in heimelijk bedisselen, beredderen, bekonkelen …”

Saskia Hupjé

 

Door Saskia Hupjé

 

Ik vind het een prachtig woord, allesomvattend en heel pakkend. Bij de drie synoniemen ging er echter bij niemand een lichtje branden, dus het bleek tijd voor een wat plastischer uitleg. “Je zet een pan met rundvlees op het vuur en voegt daar steeds een nieuw – geheim –  ingrediënt aan toe. Vervolgens laat je het een paar uur zachtjes sudderen, en voilà: het resultaat is een heerlijk geurende pot met mals draadjesvlees.” De vragende blikken werden vervangen door open monden en een stotterend: “Eh, hoe bedoel je?” Dus vooruit, een creatievere, hedendaagse versie.

“Zie het maar als een Whatsappgroep waarin jullie met z’n allen een surpriseparty voor een gezamenlijk Facebookvriendje organiseren. Dan hebben jullie uiteindelijk een geweldig evenement bekokstoofd voor die persoon.” Kijk, toen viel het kwartje ineens! Ik moest nog wel even uitleggen dat een kwartje ooit een muntje was tijdens het guldentijdperk, maar dat bleek een fluitje van een cent.

Nieuwsgierig als ik ben, ben ik toch nog even gaan zoeken naar de officiële herkomst van dit prachtige woord. Bekokstoven betekent ‘heimelijk regelen’, rond 1900 ontstaan uit een variant van ‘bekoken’ (iets in voldoende mate koken/ overwegen/ door te koken iets verwerven of voor iemand koken) en het woord ‘stoven’. Kijk, dan zat ik er toch niet ver naast met mijn pannetje sudderlappen.

In het Fries kennen ze het woord overigens ook, maar daar hebben ze waarschijnlijk een andere culinaire achtergrond. Het Friese woord voor ‘bekokstoven’ is namelijk bepankoekbakke! Wie dat ooit bedacht heeft, was in ieder geval nog een stuk creatiever dan ik.


Heb jij altijd al de herkomst van jouw favoriete woord willen weten? Laat het ons hieronder weten. Heb je zelf een mooi woordweetje? Stuur dat dan in!

 

 

 

 

Woordweetje

Woordweetje: Boodschappen

Woordweetje: Boodschappen

Doe je weleens boodschappen? Dan doe je iets verkeerd! Het woord zegt het al: boodschappen moet je laten doen, door je personeel, je bode.     Door M...


Boekrecensie

Boekrecensie: Atlas van de Nederlandse taal

Boekrecensie: Atlas van de Nederlandse taal

Een atlas. Dat is toch zo’n enorm boek dat je altijd naar je aardrijkskundelessen moest slepen? Klopt helemaal. Maar deze atlas vertelt een ander verhaal. Het v...


Video

Video: goochelen met taal

Video: goochelen met taal

Cabaretier Herman Finkers kan zelf al goed goochelen met taal. In zijn voorstelling ‘Na de pauze’ gaat hij nog een stapje verder....


Column

Column: “Graag? Gaarne!”

Column: “Graag? Gaarne!”

De Antwerpse universiteit UA doet het zonder schaamte. Gebruikt een nietsvermoedende student een verouderd woord in een examentekst, dan is een volledig punt af...