Column: Ge snapt me toch?

Column Ge snapt me toch?

Enkele dagen geleden las ik met veel plezier de column Afkickpoging van Dion van Meel. Zijn verhaal was erg herkenbaar voor me, als lijdend voorwerp van taalnazi’s welteverstaan.

Door Hans van Brunschot

Ik kan me op zich best voorstellen dat het voor een taalnazi lastig is om een gesprek te voeren met ‘ons’. ‘Wij’ zijn het deel van de Nederlandse bevolking dat ‘me’ soms vergeet als we zeggen dat we ons boek ‘niet bij hebben’ of ‘hen’ en ‘hun’ per ongeluk door elkaar gebruikt. Of ‘zij’ en ‘hun’, wat in de ogen van een rechtgeaarde taalnazi misschien nog wel een groter vergrijp is. Jeuk krijgen ze ervan.

Maar, geachte taalnazi, heb je er weleens bij stilgestaan hoe verschrikkelijk het is om een gesprek met jou te voeren? Wij komen super-enthousiast (dat mag vast wel, toch?) thuis met nieuws over iets dat ons die dag is overkomen en willen dat graag met je delen. En het enige (niet enigste, zo is me duidelijk gemaakt) dat jullie kunnen doen, is droog opmerken dat je ‘worden’ moet zeggen in plaats van ‘worre’ … Waarom? Ik bedoel, ge snapt me toch?

Nu kan ik enkel voor mezelf spreken en moet ik grif toegeven dat mijn mondeling Nederlands enigszins gecomprimeerd is door mijn Brabantse tongval. Dat is de charme van de Brabantse afkomst, denk ik. Stiekem moet ik dan ook wel een beetje lachen als mijn bijna vierjarige dochter “worre” zegt in plaats van het “worrrden” dat haar moeder vaak bezigt. Oké, het klinkt meer als ‘worrrre’, maar het bevestigt wel mijn punt: het lokale of regionale dialect en het taalgebruik van je omgeving zijn ontegenzeggelijk van invloed op de manier waarop je jezelf uitdrukt in taal, ondanks de goedbedoelde lessen Algemeen Nederlands op de middelbare school. Dat geldt voor mij als Brabander, maar hetzelfde geldt voor mensen die uit de Achterhoek, de Randstad of uit West-Friesland komen. Ik bedoel er maar mee te zeggen: iedere vogel zingt zoals hij gebekt is. Dat dat dan niet altijd in correct Nederlandse vervoegingen gebeurt, wat geeft dat? Het gaat immers om wat er verteld wordt. Toch?

Als veelvuldig slachtoffer van huiselijk taalgeweld (zou Stichting Korrelatie daar ook iets mee doen?) vind ik het dan ook bemoedigend dat we gesteund worden door Hans Bennis van de Taalunie die enkele weken geleden in De Volkskrant uitlegde dat ‘hun hebben’ taalkundig zelfs correcter is dan ‘zij hebben’. Uitdrukkingen als ‘een hele mooie auto’ en woorden als ‘positiefste’ worden tegenwoordig in Word niet meer voorzien van een rood kringeltje. Taal verandert en wat eens fout was, is vandaag of morgen misschien iets minder fout dan voorheen. Ik wil als veelvuldig taalnazislachtoffer Dion van Meel dan ook uit de grond van mijn hart bedanken voor zijn afkickpoging. Ik hoop dat velen zijn voorbeeld volgen!

Maar …
Maar er zijn grenzen. Nu mijn werk zich meer en meer van marketingconsultancy naar het schrijven van teksten, zowel commercieel als wel columns zoals deze verschuift en ik zelfs aan mijn eerste boek ben begonnen, vallen stijl-, grammatica-, spel- en taalfouten me meer en meer op en begin ik me er oprecht aan te ergeren. Dan heb ik het niet over kleine foutjes, zoals een verkeerd bezittelijk of aanwijzend voornaamwoord en ik pretendeer ook niet dat ik nu foutloos Nederlands schrijf. Wellicht vinden de echte taalpuristen in deze column ook de nodige stilistische fouten, maar hé … ge snapt me toch?

Mijn irritatie richt zich voornamelijk op de zogenoemde ‘WhatsApp-taal’ of ‘turbotaal’, waarin woorden niets meer dan een paar letters worden waarvan je de betekenis moet kunnen herleiden – ik heb op moeten zoeken wat ‘BRB’, ‘GTG’ en ‘IDK’ betekenen. Ik erger me ook aan teksten waarin mensen zinnen als “Hou van me schattie”, “Doe ma n bod” of “Luister nie na jou gezeik” zonder blikken of blozen met de wereld delen. Ik heb het dus niet over klassieke taalfouten als pleonasmen of tautologieën, maar over luiheid bij het schrijven. Spreektaal wordt voornamelijk onder jongeren schrijftaal en dat leest, in elk geval in mijn ogen, zo fout dat zelfs ík de neiging krijg om verbeteringen in een reactie achter te laten. In het eerder genoemde Volkskrant-artikel speculeert Hans Bennis over de verdergaande ontwikkeling van de Nederlandse taal en dat de zogenaamde ‘chattaal’ daar best eens een flinke invloed op zou kunnen hebben. Ik houd mijn hart vast en in mijn vingertoppen begin ik langzaamaan jeuk te krijgen.

Shit … 
Zou ik dan toch ook?


Hans van Brunschot (36) schrijft columns en andere teksten voor diverse websites en is daarnaast werkzaam als marketing consultant. Hij is vader van twee dochters en legt momenteel de laatste hand aan zijn schrijversdebuut L.S.: De afscheidsbrief van Joe Nobody.


Wil je zelf je column terugzien op onze site? Stuur je column in.


Lees ook »

24 reacties op Column: Ge snapt me toch?

  1. Ton Zevenhoven
    / Antwoord

    Taal is in de eerste plaats een communicatiemiddel. Ik probeer het volgens de regels te doen zonder fouten. Maar ik geef geen enkele garantie.

  2. Eric
    / Antwoord

    Mooi verhaal!

  3. Marcel
    / Antwoord

    De vraag is of jouw irritatie zich ergens anders op kan richten.

  4. A. Schellevis
    / Antwoord

    Helemaal eens met Hans. Taal leeft, dus ook geschreven en gesproken taal. Tenen (en tong) krommend is dat onechte whatsapp/SMS/rap-achtige taalgebruik om alleen maar hip over te komen. Taalvauten(!) maken we allemaal: lach er om!

  5. Catharina
    / Antwoord

    Kijk eens aan, in de laatste alinea zijn er ook dingen waar je je aan ergert. Zo en nog erger voelen wij taalpuristen (ik vind taalnazi een lelijk en beledigend woord) ons de hele tijd. En je leert het al snel af om er wat van te zeggen of schrijven, want dan worden wíj beledigd, afgebekt en de mond gesnoerd met “hé je begrijpt me toch?”. Ja zeker, nóg wel. Maar als men doorgaat met de foute taal te accepteren, zal dat na verloop van tijd wel erg lastig worden. Dat heb je nu al met de afkortingen, daar weet ik ook vaak niet van wat ze betekenen.

  6. Margareth
    / Antwoord

    Duit in het zakje: “zowel…als wel” is ook best fout. Het is namelijk “zowel…als”. Noem me een kniesoor (of een taalnazi, want dat ben ik ook gewoon. Van de ergste soort) maar ik wil het toch even gezegd/geschreven hebben 😉

  7. Peter van der Kruys
    / Antwoord

    Ik denk dat Hans wel degelijk “gecomprimeerd” bedoelt. Het Brabantse dialect (daar zijn er trouwens nogal wat van) is een feest van comprimeren en juist daarom zo leuk!

  8. Hella van Honschooten
    / Antwoord

    Nogmaals, nogmaals en nogmaals: Kan het woord “Taalnazi” worden vervangen? In mijn ogen leest het als een schril dissonant en het is een vlag die de lading totaal niet dekt. Helaas kunnen 6 miljoen mensen hier niet meer over meepraten.
    Mag ik een voorstel doen…taalpolitie, taalwouten, taalsmeris?
    Kies een mooie uit, zou ik zeggen!

  9. Hans Otten
    / Antwoord

    Streektaal, whatsapp taal, het is allemaal communicatie. De een vindt streektaal behoorlijk irritant (als een brabander weer tegen me zegt: Ge komt nie van hier? zucht ik maar omdat ik een licht Amsterdamse tongval heb en dus een ‘alien’), de ander snapt niet zo veel van de snel veranderende wereld zoals die nu op internet ontstaat.
    Verdraagzaamheid en open staan voor veranderingen!
    Taal is altijd aan verandering onderhevig en dat zal zo blijven. Weg met whatsapp taal als je streektaal koestert, dat klopt niet.

  10. Deborah
    / Antwoord

    Herkenbaar en TLDR heb ik net geleerd: To Long Didn’t Read…., scheelt weer opzoeken…

  11. Marloes
    / Antwoord

    Hè Hans,
    Ik ben ook Brabantse en woon al sinds 2004 in West-Friesland. Ik werd er vaak mee geconfronteerd dat ik geen correct nederlands sprak. Naar verloop van tijd was ik die onzin zat en ben ik dat balletje terug gaan kaatsen. Ze zegen hier bijvoorbeeld: “Me moeder is ziek” en niet “Mijn”. Ik heb jarenlang mijn best gedaan om correct te spreken maar die verschrikkelijke harde G kunnen ze vergeten. Ik ben wat ik ben en ik ben er trots op. Als ik weer in Brabant ben heb ik ook geen spraakgebrek meer. Mijn tong ontspant zich waardoor ik weer normaal kan praten. Ik zou het trouwens wel fijn vinden als we nou eens het “schrijven” vereenvoudigen: gewoon overal een N achter knallen… hondenhok konijnenvoer kippenei… enzovoorts.. dat scheelt zoveel denkwerk

    • Ton Zevenhoven
      / Antwoord

      Marloes,

      Dialecten, accenten en streektaalverschillen zijn nu juist zo leuk. Gewoon je Brabantse accent behouden!

  12. Henri
    / Antwoord

    Welkom bij onze zijde Hans!
    Grammatik macht frei.

  13. Theo
    / Antwoord

    Je verdedigt jezelf eerst met: “Taal verandert en wat eens fout was, is vandaag of morgen misschien iets minder fout dan voorheen.”
    Vervolgens krijg je jeuk als de taal iets sneller verandert dan jij aan kan.
    Situatie pot en ketel?

  14. Niek van Assen
    / Antwoord

    Gezien de teneur van dit relaas ware het naar mijn mening beter om het door Hans van Brunschot gebruikte spreekwoord (of is het tóch een ‘gezegde?) enigszins aan te passen/veranderen/wijzigen in: Ieder vogeltje zingt zoals het àfgebekt wordt.
    Het komt mij voor dat het aldoende, hier meer op zijn plaats zou zijn.

    Verder: voor Leon…tien punten!

  15. / Antwoord

    Ik heb zelf mijn hele leven al moeite met die D’s en T’s. Ik ben toch wel blij met spellingscontrole op elk modern apparaat.

    • Ton Zevenhoven
      / Antwoord

      Hai Sander,

      Dat had ik ook, problemen met de D’s en T’s. Misschien een tip, gewoon het werkwoord even omruilen voor het werkwoord lopen als je twijfelt. De meesten hebben namelijk geen moeiten met ik loop, jij loopt en loop je.

      Groeten, Ton

  16. Fanny
    / Antwoord

    Er is een groot verschil tussen gesproken en geschreven taal. In gesproken taal kan er meer, althans in mijn ogen. Dan vind ik het zelfs wel eens leuk om ‘ik heb brood bij’ of ‘langs iemand zitten’ te horen. Há, we zijn in Brabant!
    Geschreven taal is net iets officiëler, daar zou je meer op moeten letten. In de toekomst (of nu al) heb je goede taalbeheersing nodig in je werk, al is het maar om geloofwaardig over te komen op mensen die graag foutloos geschreven taal lezen. Foutloos is niet helemaal synoniem voor kwaliteit maar het helpt wel.

  17. Thera Bessen
    / Antwoord

    Hemelaan mee eens. En om appels en peren erbei te halen. Ik leend tien euro en geeft negen te rug. Zeg niet dat ik dat faut hebt, je snapd dat ik beina terug betaallt hebt, dus is het goet so. Als ju snapd wad ik bedoeld is het goet.

  18. Alice
    / Antwoord

    Leontien: volgens mij kan gecomprimeerd heel goed. Brabanders slikken toch vaak woorden en letters in? Dus worden hele zinnen gecomprimeerd.
    Verder: leuke column.

  19. Kim
    / Antwoord

    Veel van de afkortingen heb ik ook moeten opzoeken, maar dat is wat mij betreft ook een normale verandering van de taal. Oké, sommige dingen kan ik ook niet zo goed tegen. Ik kom in het Engels steeds vaker ‘of’ tegen waar ‘have’ had moeten staan (I would of thought it was no problem) en dat haat ik terwijl Engels niet eens mijn moedertaal is!
    Maar eerlijk is eerlijk, ook dat type verandering gaat door. We maken de taal korter en makkelijker. Ik kan zo geen voorbeelden noemen, maar ik weet 100% zeker dat we nu ook elke dag afkortingen gebruiken die ze vroeger niet hadden gesnapt. (automobiel is auto geworden, maar ik weet niet of ze toen hadden begrepen als je het woord ‘auto’ zou zeggen)
    Ik denk overigens dat het nog wel een tijdje zal duren voordat het afgekorte taalgebruik in officiële documenten gebruikt kan worden.

  20. Leontien Braakman
    / Antwoord

    Heel herkenbaar Hans, geïrriteerd raken als je een enthousiast verhaal vertelt en de ander niet lekker meeleeft met de inhoud maar corrigerend reageert op de vorm….en dat je tegelijkertijd zelf ook regelmatig verstrikt raakt in je ergernis over lelijk of slordig taalgebruik. Daarom moet me toch van t hart: Volgens mij bedoel je ‘gecompromitteerd’ ipv ‘gecomprimeerd’

  21. Abdullah Janssens
    / Antwoord

    Ik ben het helemaal eens met je Hans. De streektaal is belangrijk en moet worden gekoesterd. Maar whatts app taal weg ermee. Het zou verboden moeten worden. Taal veerkrachtig.

  22. Abdullah Janssens
    / Antwoord

    Hans ik geef je helemaal gelijk. De streektaal moet je koesteren maar de whatts app teksten moeten echt veranderen dat heeft niets met taal te maken maar met luiheid op en top.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De leukste voutjes »

Taalvoutjes-hebbedingen »