Woordweetje: bekant

Hoewel het woord ‘bekant’ bijna overal in Nederland wel gebruikt wordt, is het een dialectwoord en bestaat er een ‘gewoon’ Nederlands synoniem voor: ‘bijna’.  Wij vinden ‘bekant’ en ‘bijna’ weinig overeenkomen, behalve de ‘b’ als beginletter, maar ze blijken toch meer op elkaar te lijken dan gedacht.

Door: Berith van Pelt

Het woord ‘bekant’ stamt al uit het Middelnederlands, maar toen schreven we en spraken we het uit als ‘bicant’ of ‘bicans’. Deze twee vormen – hoewel op verschillende manieren geschreven – bleven een tijdlang naast elkaar bestaan. 

Zo is ook de vorm ‘bijkans’ ontstaan, een ouderwetse uitdrukking die wellicht bekender in de oren klinkt. Als je die uitdrukking splitst, kun je daaruit de betekenis afleiden. ‘Bij kans’ betekent namelijk ‘er is een kans’, ook wel uitgelegd als ‘grof geschat’. En de stap van ‘grof geschat’ naar de betekenis ‘bijna’ is dan toch makkelijk gemaakt.

Dat had je toch bekant zelf kunnen bedenken.

Column

Column: Moenie gekker word nie

Column: Moenie gekker word nie

Onlangs kreeg ik in Zuid-Afrika een plaatselijke krant te pakken. Geschreven in het Afrikaans. Dat is door de gelijkenis met het Nederlands voor ons een makkeli...


Woordweetje

Woordweetje: Stiefmoeder

Woordweetje: Stiefmoeder

Familieverhoudingen zijn anno 2016 allang niet meer zo overzichtelijk als pakweg veertig jaar geleden. Bovenstaande tekst laat dat maar weer eens zien. Laat ik ...


Woordweetje

Woordweetje: Houdoe

Woordweetje: Houdoe

‘Houdoe’, wie kent het woord niet? Het wordt weliswaar lang niet door iedereen gebruikt, want het is vooral een Brabants woord, maar het reikt toch tot in de Di...


Column

Column: Appelig

Column: Appelig

Elke dag weer heb ik voortschrijdend taalinzicht. Net als iedereen. De ene dag leer je eens een nieuw woord bij, dan weer hoor of lees je een bijzondere zinscon...