#gaston dorren


923 shares

Ik snap 'm niet

[intro]Iedere Nederlander die weleens in het buitenland is geweest, weet dat we nogal een imago hebben. Natuurlijk roken we allemaal de hele dag wiet en lopen op klompen. En welke taal spreken ze eigenlijk in Amsterdam? Duits toch?[intro]

Door Jojanneke Drapers

Dát we een imago hebben in het buitenland is niets nieuws, maar wellicht is dat imago enigszins veranderd in de afgelopen honderden jaren. Uit dat imago, maar óók uit verschillende uitvindingen die de Nederlanders de afgelopen eeuwen over de (Engelstalige) wereld hebben verspreid, zijn nogal wat uitdrukkingen gekomen met Dutch erin. Gaston Dorren heeft met The Dutchionary een overzicht gemaakt met een heleboel – en blijkbaar niet eens alle – van dat soort uitdrukkingen. En dat maakt pijnlijk duidelijk hoe ze in andere landen over ons denken.

Gelukkig start Dorren met een historische verklaring van het woord Dutch, en maakt hij duidelijk dat onder de Dutch ook Duitsers en Vlamingen en soms zelfs mensen uit Scandinavië bedoeld werden. In de VS werd het woord Dutch zelfs gebruikt voor alle witte buitenlanders. Kortom: met Dutch worden zeker niet alleen hedendaagse Nederlanders bedoeld. En het is wel zo fijn dat even in je achterhoofd te hebben voor je verder leest.

Door naar die uitdrukkingen, want daar heb je dit boek natuurlijk voor. Natuurlijk zijn we gierig, zoals je kunt zien aan to do a Dutch, waarbij je ervandoor gaat zonder te betalen. To go Dutch zullen de meesten ook wel kennen: de rekening eerlijk splitten (nee, jij hebt een frietje van mij gehad…!). Daarnaast betekent Dutch vaak ‘minder goed’ of ‘nep’, zoals in Dutch gold, wat imitatiebladgoud is, en Dutch medicine, wat over het algemeen geneesmiddelen van twijfelachtige kwaliteit waren.

Wel waren de Nederlanders, naast gierige bedriegers, natuurlijk ook hartstikke oversekst. In The Dutchionary staan talloze voorbeelden van de vulgaire aard van ons Hollanders, zoals ‘to make a dutchess’ waarbij je seks hebt met je schoenen nog aan; en Dutch dumplings zijn niets anders dan billen. Maar denk je misschien dat de Dutch hoe iets te maken heeft met onze wetgeving op het gebied van prostitutie? Fout: het is de gangbare naam voor een rechthoekige schoffel.

Zuipen deden we toen ook al flink. Dutch milk is een ander woord voor onze goudgele rakker, het biertje. Als we daar maar genoeg van drinken krijgen we Dutch courage: overmoedigheid door alcohol. En dan kunnen we zomaar opeens een Dutch concert gaan geven en totaal uit de maat door elkaar heen spelen. Blijkbaar.

Gelukkig zijn zeker niet alle uitdrukking in The Dutchionary negatief: een Dutchman’s measure was het extraatje dat een verkoper aan klant gaf, en dus juist erg positief. Ten slotte was er ook sprake van enige Nederlandse trots, zoals te zien aan de uitdrukking If you ain’t Dutch, you ain’t much.

Is dit boek iets voor jou?

JA – Als je eens flink met je neus op de feiten gedrukt wilt worden (hoewel, feiten?). 
NEE – Als je iets te trots bent op je Nederlandse afkomst en geen negatief woord erover wilt horen.


923 shares

Ik snap 'm niet

Door: Gaston Dorren

Scène 1

Elk van ons heeft zijn eigen soort Dutch courage (sterke drank) gekozen, zoals Dutch milk en Dutch gin (bier en jenever). We nemen een Dutch draught (een teug tot op de bodem), en al gauw slaat de Dutch cheer toe (vrolijkmakende drank) en heffen we een Dutch concert aan (valse samenzang). Door de Dutch master (wietsigaar) die rondgaat, zitten we al gauw in een Dutch oven (kamer vol wietdamp). Ik voorzie een Dutch headache (kater) morgen ...

De Engelse taal heeft tientallen uitdrukkingen met Dutch die betrekking hebben op drank of drugs. Drinken en blowen de Nederlanders meer dan de Britten en Amerikanen dan? Niet per se, maar waarom zou je je laten hinderen door de feiten? Als iets dubieus is, beschouwen we het maar liever als buitenlands. Dat geldt voor genotmiddelen als drank en drugs, maar ook voor het potentiële genotmiddel dat we altijd bij ons dragen: ons lichaam ...

Scène 2

Een Dutch built man (gedrongen) met een Dutch cheese (kaal hoofd) ontmoet een vrouw met Dutch Butt Disease (dikke billen) en Dutch Alps (kleine borsten), en brengt spontaan een Dutch salute (krijgt een erectie). Al gauw gaat het er hotter than Dutch love (heet) aan toe: eerst nog Dutch kissing (gevoos met de kleren aan), maar al gauw een Dutch rudder en een Dutch fuck (twee seksuele technieken). ‘Je voelt een stuk beter dan een Dutch husband’ (sekspop), zegt ze verlekkerd. ‘En jij fijner dan een Dutch sea wife!’ (namaakvagina), roept hij uit. Pas een week later ontdekt hij dat ze hem Dutch pox (syfilis) heeft bezorgd.

Waarom worden de Engelstaligen niet moe om over ons te praten? Vanwaar die obsessie? Die begon in de zeventiende eeuw, toen Engeland en Nederland drie oorlogen voerden. In de negentiende eeuw was men in de VS beducht voor de miljoenen Dutch immigranten – uit Duitsland weliswaar, maar Europese topografie is nooit Amerikanen hun sterkste punt geweest. En er is nog een derde oorzaak: de Nederlanders hebben door de eeuwen veel gereisd en gekoloniseerd en ge(slaven)handeld, en dat heeft wereldwijd plaatsnamen opgeleverd ...

Scène 3

‘En waar gaat de reis heen?’

‘Ik heb een themareis geboekt. Eerst naar Dutch Quarter in Colchester in Engeland, en dan naar Dutch Harbor in Alaska. In de VS wil ik een van de 75 Dutch Creeks zien, Dutch Village bezoeken en even bij de Pennsylvania Dutch aanwippen, en vervolgens via Dutchman River in Guyana door naar Dutchmans Island, een onbewoonde rots bij de Falklandeilanden. In Afrika beperk ik me tot Dutch Komenda in Ghana en Dutchman Pool Dam in Zimbabwe. In Azië ga ik in béíde Dutch Bays op Sri Lanka zwemmen en dan door de Dutch Gut naar Australië varen om er Dutchewadda te bezoeken.’

‘Da’s niet gering. Bent u soms familie van de Flying Dutchman?’

‘Nee, maar ik heb DeDutchionary gelezen, en besloten om die als reisgids te gebruiken.’


Over De Dutchionary
De Dutchionary van Gaston Dorren (Uitgeverij Pluim, €19,99) is een leeswoordenboek dat zo’n 500 Engelse uitdrukkingen met Dutch bevat (ook over andere onderwerpen dan sex & drugs & trips & treks), plus een inleiding die hun ontstaansgeschiedenis schetst. Gebruik als reisgids is geheel op eigen risico!

WINACTIE!
Wij mogen 5 exemplaren van De Dutchionary weggeven. Laat ons in een reactie weten waarom jij niet zonder De Dutchionary kunt en maak kans op een van die felbegeerde exemplaren!

Gaston Dorren

Over Gaston Dorren
Als taaljournalist moet je natuurlijk het naadje van de kous weten als het om taal gaat. Dat taalfouten Gaston Dorren een doorn in het oog zijn, mag dan ook geen wonder heten. We hopen dan ook dat onze hobby hem niet al te veel extra rimpels bezorgt. Anders wijten we die maar aan zijn eigen boek: Vakantie in eigen taal: wat er mooi, gek én fout is aan ons Nederlands. Een boek naar ons hart.

Lees ook:
Drie jaar op wereldreis - een gastcolumn van Gaston Dorren

Meer boeken van Gaston Dorren

923 shares

Ik snap 'm niet

[intro]Langue, sprog, Sprache, lengua, lingua: het woord ‘taal’ in verschillende Europese talen. In zijn nieuwste boek ‘Lingua - Dwars door Europa in 69 talen’ neemt taaljournalist Gaston Dorren ons kriskras mee door deze landen, aan de hand van de verschillende talen die er worden gesproken. En dat zijn er nogal wat, negenenzestig om precies te zijn, dus![/intro] Lingua - Gaston Dorren Door Stefanie Meijers Niet alle talen in het boek van Dorren worden dagelijks gesproken. Zijn boek gaat ook over dialecten en streektalen, zoals het Galicisch, het Saterfries en het Limburgs (het dialect dat Dorren zelf spreekt). Van veel van de talen in ‘Lingua’ heb je waarschijnlijk nog nooit gehoord. Ken jij bijvoorbeeld het Gagaoezisch? Het is een taal die volgens de schrijver niet eens echt op een taal lijkt: “Het klinkt naar Kuifje, het klinkt naar Lady Gaga en Radio Gaga, het klinkt naar van alles, maar niet naar een heuse taal.” En toch is het dat wel, gesproken in een deelrepubliek van Moldavië. Het lijkt in de zinsopbouw zelfs een beetje op het Nederlands. Dorren schrijft geestig, gevat en toch wetenschappelijk. Bij elk van de 357 pagina’s spat zijn liefde voor taal ervan af. Aan de hand van een van de symbolen onder elk hoofdstuk geeft hij aan wat het Nederlands aan de betreffende taal heeft geleend. Zo noemen Slowaken een heuvel langs de zee duna. Precies zoals onze duinen! Een ander symbool geeft aan wat wij Nederlanders uit die andere taal hebben geleend. Zo vind je onder het Italiaanse hoofdstuk uiteraard spaghetti. Maar ook uit minder voor de hand liggende talen hebben wij woorden geleend, zoals ‘pinguïn’ uit het Wels. Het leukste symbool vind ik het wolkje met een pijl. Hiermee geeft Dorren aan welke woorden we uit de taal zouden móeten lenen, omdat ze veel handiger zijn dan sommige Nederlandse woorden. We zouden uit het IJslands bijvoorbeeld flugdólgur kunnen overnemen, voor een passagier die zich misdraagt in het vliegtuig. Handig, de volgende keer dat je via Reykjavík vliegt! ‘Lingua - Dwars door Europa in 69 talen’ is een boek over talen zoals een boek over talen hoort te zijn: vol relevante kennis en toch knap en vlot geschreven. Het is geen koffietafelboek, zoals de Atlas van de Nederlandse Taal, maar een boek dat je leest op de bank of meeneemt in de trein en het liefst in één ruk uitleest. Vervolgens kun je het meenemen op vakantie, bijvoorbeeld naar Gagaoezië, om daar eens even lekker met feiten over de lokale taal in het rond te strooien! Is dit boek geschikt voor jou? JA: Jawohl, si, da, bien sûr! Jij spreekt je talen wel. Dit boek helpt je om meer inzicht te krijgen waarom jouw frisgeleerde Deens wel een beetje op het Zweeds lijkt. NEE: “Hun moeten allemaal Nederlands leren of het land uit, ik haat talen. Oprotte.” No, aquest llibre no és per a tu! (Dat was Catalaans, zie hoofdstuk 21) Auteur: Gaston Dorren Uitgever: Athenaeum Verschenen: 2017 Pagina’s: 360 [line] Over Gaston Dorren Gaston Dorren Toen Gaston Dorren (1965) aan het begin van zijn politicologiestudie zonder duidelijke aanleiding een Deense grammatica kocht, had hij zich moeten afvragen of hij bij taalkunde niet beter op zijn plek zou zijn. Later werd hij wel taaljournalist, en misschien met des te meer plezier. Ergens onderweg trad hij ook nog een aantal jaren op als singer-songwriter.

Foto: Marleen Bekker

[line]

Meer lezen van Gaston?

Taalvoutje

Gaston Dorren

Gaston Dorren

923 shares

Ik snap 'm niet

Foto door Marleen Bekker

Schoonheidsvouwtjes

Techniek die in onze jeugd al bestond, maakt deel uit van de wereld zoals die nu eenmaal is. Wat in onze vroege volwassenheid is uitgevonden, ervaren we als vooruitgang. Maar wat daarna nog erbij komt, dat deugt niet. Dat schreef Douglas Adams en hij heeft me door: tv’s vind ik doodgewoon, computers geweldig, maar drones maken me onrustig. Wat Douglas niet zag, is dat ... Wat zag Douglas niet? Je leest het in Taalvoutjes - het boek 4.

Gaston Dorren

Als taaljournalist moet je natuurlijk het naadje van de kous weten als het om taal gaat. Dat taalfouten Gaston Dorren een doorn in het oog zijn, mag dan ook geen wonder heten. We hopen dan ook dat onze hobby hem niet al te veel extra rimpels bezorgt. Anders wijten we die maar aan zijn boek: Vakantie in eigen taal: wat er mooi, gek én fout is aan ons Nederlands. In zijn laatste boek – Lingua - Dwars door Europa in 69 talen – gaat Gaston op reis en maakt hij een tocht langs alle talen van Europa. Lees onze recensie over zijn boek.  Meer van Gaston Dorren: