Woordweetje: driemaal is scheepsrecht

Bootschap

Als iets twee keer is mislukt, zal het een derde keer zeker lukken. Je hebt er een beetje bijgeloof voor nodig, maar als je moeder al twee keer met een mislukte appeltaart is komen aanzetten, kun je haar aanmoedigen met “Kom op, driemaal is scheepsrecht!” Maar waarom in hemelsnaam drie keer? En vanwaar dat ‘scheepsrecht’?

Het getal drie heeft, vanwege de drie-eenheid de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, een symbolische betekenis. Dat was vroeger ook in de rechtspraak zo; bij belangrijke zaken kreeg men bijvoorbeeld drie kansen om de eed vloeiend af te leggen.  

Ook op zee golden gebruiken waaruit blijkt dat het getal drie recht (bijzonder) was: de schipper was verplicht drie maaltijden aan zijn scheepslieden te geven, iemand werd gestraft met drie slagen met een gortspaan en er waren drie getuigen nodig om iemand ter dood te verklaren aan boord, waarna diegene overboord gegooid werd met een luid “Eén, twee, drie, in Godsnaam!” Driemaal was dus scheepsrecht. Als je voortaan iemand voor de derde keer tegenkomt, weet jij tenminste uit te leggen waarom dat ‘scheepsrecht’ is.

Woordweetje

Woordweetje: Laat je emoji’s de vrije loop

Woordweetje: Laat je emoji’s de vrije loop

De dikke duim. Dat is verreweg mijn favoriet. Elke keer als ik die gebruik, hoor ik mezelf stilletjes “Prima, joh” fluisteren. Want dat is wat die dikke duim vo...


Column

Column: Zomaar een verhaaltje

Column: Zomaar een verhaaltje

Op bezoek bij mijn vader in Portugal vroeg ik aan zijn vrouw – een Braziliaanse – waarom de Portugezen zoveel verkleinwoorden gebruiken. Ik dacht namelijk dat d...


Woordweetje

Woordweetje: Joost mag het weten

Woordweetje: Joost mag het weten

Wie is toch die Joost uit de uitdrukking ‘Joost mag het weten’? Wanneer leefde hij en bestond hij wel echt? Nou, nee, want de Joost waar we het hier over hebben...