Salaris: waarom er zout in je loon zit (zonder dat je het krijgt)

pot met 'zoud'

Het is altijd een gevoelig onderwerp: je salaris. Je verdient meer, maar krijgt altijd te weinig. Toch mag je blij zijn dat je tegenwoordig in euro’s wordt uitbetaald en niet in iets wat je over je patat strooit.

‘Salaris’ komt van het Latijnse salarium. Dat woord is afgeleid van sal, het Latijnse woord voor zout. En nee, dat betekent niet dat een Romeinse soldaat na een veldtocht thuiskwam met een zak Jozo. Hoezo verwijzen we dan naar zout voor de compensatie van onze diensten? Zout was in de Romeinse tijd een waardevol basisproduct. Je had het nodig om eten te conserveren, en het was dus iets waar de Romeinen grif geld aan uitgaven. Het is daarom aannemelijk dat salarium in het begin niet ‘loon’ betekende, maar een toelage was: een extra bedrag dat je kreeg als vergoeding, bijvoorbeeld om zout te kunnen kopen of als onderdeel van je voorzieningen.

En dan gebeurt er iets wat in taal vaker gebeurt: het woord dat eerst stond voor één specifieke vergoeding, werd gaandeweg het algemene woord voor vergoeding. Dus de betekenis van salarium verschoof van ‘zout-toelage’ naar ‘vergoeding’ in bredere zin en uiteindelijk naar ‘loon’ zoals wij dat nu bezigen.

Dus mocht je bij je volgende functioneringsgesprek opslag willen, dan kun je dat historisch onderbouwen. Pak een leeg zoutvaatje en zet het zo nonchalant mogelijk op tafel. Of hint dat je eten de laatste tijd wat smakeloos is. Begrijpt je baas het dan nog steeds niet, dan kun je hem altijd nog je ongezouten mening geven.

Wil je de herkomst weten van een bepaald woord? We zoeken het graag voor je uit! Laat het ons weten.

Column

Column: Mag het ietsje meer zijn?

Column: Mag het ietsje meer zijn?

Grote kans dat jij deze zaterdagochtend begonnen bent met een heerlijk ontbijtje. Lekker broodje kaas. Beschuitje met jam. Misschien zelfs een gekookt eitje erb...


Column

Column: Weg met clichés

Column: Weg met clichés

Ik ben erg gevoelig voor taalfouten. Ik zie ze, ik hoor ze en eerlijk toegegeven: ik maak ze zelf ook weleens. Als versus dan, zij versus zei, je kent ze wel. N...


Column

Column: Het gouden tijdperk

Column: Het gouden tijdperk

We leven in het gouden tijdperk van de schrijftaal, iedereen schrijft. Dat is wel eens anders geweest. Mensen die vroeger niet schitterden in taalbeheersing, sc...


Boekrecensie

Boekrecensie: Dat gaat ‘m niet worden

Boekrecensie: Dat gaat ‘m niet worden

Taal is constant in ontwikkeling, bijvoorbeeld door invloeden uit het Engels of via het internet. Het mooie daaraan is, dat men altijd een momentopname zou kunn...