Woordweetje: Habbekrats

Goedkoop is duurkoop

Eén keer in de zoveel tijd ga ik op bezoek bij m’n opa en oma. Dan spreken we over van alles en nog wat. Over serieuze dingen zoals het nieuws, de politiek of het onderwijs, maar ook vaak genoeg over koetjes en kalfjes. Zo hadden we het bijvoorbeeld over kaas en mijn opa vertelde dat hij pas op de markt een heerlijk stuk geitenkaas had gekocht, voor een habbekrats. Een habbekrats. Wat het betekent weet ik wel, ik gebruik het woord geregeld zelf. Maar waar dit woord vandaan komt? Opa, oma en ik hadden alle drie geen idee. Daarom heb ik het uitgezocht!


Door: Fieke van der Perk

Voor wie niet weet wat het woord ‘habbekrats’ betekent: een habbekrats is een kleinigheid. In veel gevallen verwijst het naar een klein geldbedrag. Je zou het kunnen vergelijken met een ‘schijntje’ of een ‘grijpstuiver’. Heb je dus voor een klein bedrag een mooie nieuwe jas op de kop kunnen tikken in de uitverkoop, dan heb je er een habbekrats voor betaald.

Habbekrats (of habbekras) is ontleend aan het Jiddische habbekratz, dat eveneens kleinigheid betekent. Wanneer we het woord nog verder ontleden, is –kratz terug te herleiden naar het Duitse Kratz, in de letterlijke vertaling een ‘kras’ of ‘schram’, wat overdrachtelijk ook wel als een kleinigheid wordt gezien. Over de herkomst van habbe- is niet iedereen het eens, maar een mogelijkheid is dat het ontleed is aan het Jiddische “(iesj) hob e krats”, in vertaling: “(ik) heb een kleinigheid”. Hierbij zou hob- een dialectische uitspraak kunnen zijn van het Duitse hab. Vandaar, de habbekrats.


Weet je zelf ook iets te vertellen over de herkomst van een woord? Schrijf het op en stuur het in!

Woordweetje

Woordweetje: In de luren leggen

Woordweetje: In de luren leggen

Je kunt op veel manieren zeggen dat je een grap bij iemand uithaalt: in het ootje nemen, in de maling nemen, in de luren leggen. Maar waar komt dat vandaan?...


Column

Column: Hij wilt

Column: Hij wilt

“Hoe vaak moet hij drinken?”, vroeg ik. “Zo vaak als hij wilt”, was het antwoord. Toen mijn zoontje net geboren was, kreeg ik een schat van een kraamverzorgster...


Column

Column: Aanbeland

Column: Aanbeland

Nieuwsgierig lees ik een bericht vol avonturen uit North Carolina: “Ik ben goed aanbeland!” Aanbeland? Alsof je na een lange, lange reis eindelijk v...


Column

Column: Wat is deze?

Column: Wat is deze?

Foto: Ashley Salfischberger Ik sta met mijn rug naar mijn klas als een andere klas langs mijn lokaal loopt. Achter me hoor ik het een jongen zeggen: “Ey, ...