Ik snap 'm niet

[intro]De Nederlandse taal is en blijft een moeilijke taal. Ik moet geregeld het woordenboek raadplegen omdat ik soms twijfel hoe je een woord spelt, of hoe je het ‘überhaupt’ moet schrijven. Ik zal dan ook nooit beweren dat ik de Nederlandse taal volledig beheers. Wie kan dat wel?![/intro] Door Paul Asselbergs Ik heb er wel een grote hekel aan als ik in rapporten of kranten domme spelfouten tegenkom. Dat noem ik 'tekstueel misbruik'. Dat vind ik ook onnodig. Er zijn toch niet voor niets woordenboeken? Mijn vriend Kees heeft veel gevoel voor taal. Brutaal, prenataal of genitaal, dat maakt hem niks uit, als het maar met taal te maken heeft. Als hij weer eens iets bijzonders op taalgebied heeft ontdekt, dan wil hij van mij altijd weten of ik dat óók weet. Dan zeg ik: “Heb je weer een test, Kees?” Soms irriteer ik me daaraan. Grapje!  Het is ‘daar erger ik mij aan’ of ‘dat irriteert me’, maar dat wist u natuurlijk allang. Laatst nam ik bij Kees ook eens de proef op de som. Ik vroeg hem: “Hoe schrijf je 'barbecue'?” Hij zei onmiddellijk (ook zo’n leuk woord): "Barbeque schrijf je met een q." Ik zei: “O, jij hoort dus ook tot die miljoenen Nederlanders die het woord 'barbecue' met een q schrijven?” Hij keek mij wat ongelovig aan, pakte direct het Groene Boekje en zag tot zijn niet geringe verbazing dat barbecue inderdaad met een c geschreven wordt. Zijn reactie was verbluffend. Hij zei: "Dit is nou echt de eerste keer dat ik een fout in het woordenboek zie staan." [line] Wil jij jouw eigen column gepubliceerd zien op Taalvoutjes en beloond worden met een superleuk Taalvoutjes-pakket? Stuur je tekst dan nu in!  

Ik snap 'm niet

[intro]Algemeen Beschaafd Nederlands, ik beheers het. Maar ook voor een goede pot schelden draai ik mijn hand niet om. Er zijn honderden woorden die je van je ouders, familie, vrienden, collega’s leert, maar nooit zag ik er zoveel op papier. Het lezen van het Woordenboek van het Algemeen Onbeschaafd Nederlands is een feest van herkenning.[/intro] Door Ivar Bos Bladerend door de letters A tot en met Z ga je (on)bewust op zoek naar de scheldwoorden die je al kent. Maar nergens krijg ik het gevoel dat het boek incompleet is. Dat is een knappe prestatie, waarmee samenstellers Wagenaar en Aalbrecht de Kruyskampprijs 2015 binnensleepten. Vooral de zeer grondige aanpak viel bij de jury in goede aarde: "Met informatie over de herkomst van onbeschaafde betekenissen en sappige citaten (uit de Nederlandse literatuur, IB) zet het een nieuwe standaard in de beschrijving van de informele woordenschat."

Hete brij

Ik ben het met de jury eens dat dit woordenboek zeer grondig is samengesteld. Nu moet ik toegeven dat ik het niet van A tot en met Z heb gelezen; het blijft toch een woordenboek. Maar de woorden die ik wel heb gelezen, worden zeer goed uitgelegd zonder om de hete brij heen te draaien. Taboes bestaan niet. Racistisch, vrouwonvriendelijk, erge ziektes, niets wordt vermeden. Wat te denken van negerzweet (koffie). Sommige woorden kunnen duidelijk niet meer.

Modewoord

Ik geef toe, vooral als ik alleen ben kan ik nog wel eens een potje ordinair schelden. Maar van het gemak waarmee ik soms mensen hoor schelden in het openbaar, krijg ik toch een slecht gevoel. Vooral 'kanker' is een modewoord dat om de haverklap opduikt. Het meest bizarre vind ik het wanneer het als versterkend positief wordt ingezet. Kankermooi, kankerlekker. Ik volg die trend niet. Maar laten we elkaar geen mietje noemen. Iedereen scheldt er wel eens op los. In de auto, wanneer je een zondagsrijder voor je hebt, of wanneer je met windkracht zes een regenbui recht in je gezicht krijgt, net als je naar een belangrijk sollicitatiegesprek fietst.

Schavuit

Mijn favoriete schuine woorden komen uit het oud-Hollandsche scheldwoordenarsenaal. Doerak, schavuit, schobbejak, het zijn de vergeten groenten van het ABN. Ik mis nog wel enkele woorden: lullenbijter en hanky-panky hadden er in moeten staan. Dat maakt het naslagwerk van Wagenaar en Aalbrecht echter niet minder hilarisch.

Is dit boek wat voor jou? JA: Ben je die standaard scheldwoorden ook wel zat en zoek je inspiratie? Dit boek is voor jou een feest van A tot en met Z! Ik kan je voorspellen: je kent nog niet een kwart van alle woorden als je begint te lezen. Verras je vrienden door origineel uit de hoek te schelden. NEE: Doneer je maandelijks geld aan de Bond tegen Vloeken, dan is dit wel het meest duivelse boek dat je ooit in handen hebt gehad. Tip voor de komende wintermaanden: koop alle woordenboeken op en gooi ze stiekem in de houtkachel, dan heb je het probleem in een vloek en een zucht verholpen. Samengesteld door: Heidi Aalbrecht en Pyter Wagenaar Uitgever: Prisma Jaar: 2015 Aantal pagina’s: 350