Ik snap 'm niet

[intro]Het was 17 december 2016. Mijn pen en papier lagen klaar, want ik doe elk jaar mee. Maar de laatste jaren begon ik me steeds meer te ergeren. Er kwamen veel te veel woorden in voor waar ik nog nooit van had gehoord. Na de derde zin haakte ik boos af en schakelde over naar een andere tv-zender. Daar speelde Jochem Myer, dus had ik toch nog een leuke avond. [/intro]

Door Paul Asselbergs

Onlangs werd besloten, dat dit het allerlaatste dictee was. Reden: de jaarlijks teruglopende kijkcijfers. Wim Daniels vertelde dat hij dit had verwacht. “Idiote moeilijke woorden, dus kijkers haken af.”

Het zou volgens mij veel beter geweest zijn om meer gangbare woorden - die vaak fout geschreven worden - in het dictee op te nemen. Want veel mensen vinden goed taalgebruik helemaal niet belangrijk. “Ach, als ze maar begrijpen wat er staat”, hoor ik wel eens zeggen.  

De Nederlandse taal is en blijft moeilijk. Ik raadpleeg regelmatig het woordenboek of Google want ik probeer foutloos te schrijven. Soms glipt er toch nog een taalfout doorheen en word ik daar onmiddellijk op aangesproken. Ik kannibalen, maar ik baal dan toch, zeker als er een fout in een boekje van mij staat. 

Zo zal ik nooit meer vergeten dat je Ajacied schrijft in plaats van Ajaxiet. Ook weet ik nu, dat een prostitué een man is, en een prostituee een vrouw. Dat had ik moeten weten.

Ik kom op 9 van de 10 trouwkaarten nog steeds ja-woord tegen, terwijl het jawoord moet zijn. Hoe vaak zie ik niet rhododendron staan, terwijl die h er niet in thuishoort. 

In een eerdere column had ik het ook al eens over het woord barbecue, dat door heel veel mensen met een q wordt geschreven. Een kennis van me had daar zijn eigen verklaring voor en die vond ik wel interessant: barbecue wordt afgekort met BBQ, want als het afgekort zou worden met BBC dan raken mensen ook weer in de war. En als de BBC het over in the war heeft dan krijgen we oorlog en dat is nou ook weer niet de bedoeling. Dat het Groot Dictee verdwijnt is al erg genoeg. 

Ik snap 'm niet

[intro]Op donderdagmiddag zijn vijf leerlingen van een middelbare school in Zuid-Holland op zeer merkwaardige wijze overleden tijdens het maken van een schrijftoets in de les Nederlands. Negen andere leerlingen liggen nog in kritieke toestand. Politie sluit moord niet uit.[/intro] Door Dion van Meel De leerlingen moesten volgens getuigen ter plaatse een voor hún gevoel heel normale schrijftoets maken tijdens twee blokuren Nederlands. Omdat hun vaste docent ziek was, werd de les overgenomen door een onbekende invaldocent. Deze invaldocent las tijdens de toets een aantal zinnen voor die de leerlingen vervolgens zonder spelfouten op een blaadje moesten schrijven. Na iedere zin moesten ze een regel openlaten. Volgens ooggetuigen maakte de invaldocent echter tijdens het dicteren de samengestelde zinnen expres nóg langer. Daarnaast las hij de zinnen erg langzaam voor, nam hij een hele lange pauze als er een komma geplaatst diende te worden en brak hij iedere zin in verschillende stukken die hij ook nog eens drie keer herhaalde. Veel leerlingen kregen hierdoor last van uitvalsverschijnselen in hun schrijfarm. Ook kregen enkelen last van uitdroging, omdat er tijdens de toets niet gedronken mocht worden. Het bezoeken van het toilet tijdens de tweehonderd minuten durende toets was verboden. Uit onderzoek blijkt dat vier leerlingen zijn gestorven bij de laatste woorden van zin 8. Eén leerling had volgens ooggetuigen in zijn laatste adem nog een punt achter zin 9 gezet. Vijftien leerlingen uit de klas zijn er slecht aan toe. Zij zijn echter buiten levensgevaar. Volgens de politie is de dader vermoedelijk Dick T, een 69-jarige invaldocent met een grote staat van dienst als docent Nederlands op het voortgezet onderwijs. Bekenden van Dick T. zijn geschokt. Volgens hen is de gepensioneerde docent mentaal ingestort, nadat in mei van dit jaar bekend werd gemaakt dat het Groot Dictee der Nederlandse Taal er na 26 jaar abrupt mee ophield. Volgens de zus van T. was haar broer een groot fan en maakte hij van deze beslissing een enorm punt, zo zegt ze in een interview. “Dick riep daarna vaak dat hij geen zin meer had in alle regels. Hij had zijn zinnen gezet op een zogenaamde ‘taalverloedering’. Dat hij dít bedoelde, had niemand verwacht”, aldus zijn zus, Kamille T. Dick T. is nog voortvluchtig. Wie de toetsen nakijkt, is onbekend.

---

Dion van Meel is docent Nederlands op een middelbare school in Tilburg en keeper bij Willem II amateurs. Hij schrijft graag columns en korte verhalen over dingen die hem opvallen in de wereld van het voetbal, het onderwijs en de Nederlandse taal. Je kunt zijn overdenkingen ook volgen op Facebook en via dionvanmeel.nl, en natuurlijk hier! Lees meer taalcolumns van Dion.

---

Wil je zelf je taaloverdenkingen terugzien op onze site? Stuur je column in.