Column: Nederlands bij het grofvuil!

“Alstublieft mevrouw, uw latte macchiatto en cheesecake.”

Genietend van mijn koffie verkeerd realiseer ik me dat je echt niet naar een horecagelegenheid hoeft te gaan om tot de ontdekking te komen dat het Nederlands als gebruikstaal langzaam maar heel zeker aan het verdwijnen is. Even om me heen kijken naar de verpakking van mijn kauwgom, het badschuim dat ik zojuist heb gekocht en mijn mobiele telefoon is illustratief. Aanduidingen in onze auto’s en computer geven geen ander beeld. Vliegvelden hebben vaak Engelse namen en in de supermarkt moet je zoeken naar Nederlandse tekst. Uitverkoop wordt sale en de Nederlandse televisie is voor het grootste deel slechts te volgen met behulp van ondertiteling.

Miranda Heussèr

 

Door Miranda Heusèrr

 

Sinds de Tweede Wereldoorlog zien we een explosieve groei aan Engelse leenwoorden. De Engelse benamingen voor nieuwe producten nemen we gewoon over. Is dit erg? In tegenstelling tot wat zovelen beweren, kun je alleen maar uiterst tevreden zijn over deze blijkbaar versneld verlopende ontwikkeling. Want wat verdwijnt er nou helemaal? Een gebruiksartikel, want meer is een taal toch niet? Een telefoontoestel of een jas die uit de mode of versleten is geraakt, wordt – terecht – afgedankt. Iets dat niet meer nodig is of door iets anders wat praktischer en beter is, kan worden vervangen, moet eruit. Natuurlijk is het bij het grofvuil zetten van een taal ietwat emotioneler geladen dan het buitenzetten van een oude stoel. Maar willen we van dit land niet langzamerhand een openluchtmuseum maken, dan moeten we af van een taal die ons steeds duidelijker isoleert van de rest van de wereld.

Welke voordelen zou de vervanging van ons plaatselijk dialect door het Engels niet hebben! Te behoren tot de grootste, in ieder geval belangrijkste taalgemeenschap in de wereld. Een zegen met maar heel weinig negatieve aspecten. Engels is een wereldtaal met een zeer hoge status. In de steeds belangrijker wordende internationale contacten zullen we onze eigen taal kunnen gebruiken. Een Nederlandse onderhandelaar, die uit zelfoverschatting geen tolk wenst te gebruiken, zal niet meer besmuikt worden uitgelachen. Het onderwijs zal niet meer gebukt gaan onder de zware last van het, overigens zonder al te veel effect, bijbrengen van drie, vier moderne vreemde talen. De hele Angelsaksische literatuur zal zich openen voor elke Nederlander. Wie zou de ongelezen Vondel niet willen ruilen voor Shakespeare? Buitenlanders die Nederland komen bezoeken hebben het makkelijker. En wanneer ze er misschien voor kiezen om zich hier te vestigen, kunnen ze veel gemakkelijker en dus sneller integreren.

Natuurlijk zullen er in het begin nog maatregelen moeten worden genomen om moeilijkheden met in het Nederlands opgegroeide ouderen te voorkomen, maar ervaringen met emigranten naar Engelstalige landen wijzen uit dat we de bezwaren niet moeten dramatiseren. En we zijn al goed op weg: bijna iedereen om je heen beheerst wel wat Engels, universiteiten leiden studenten op in het Engels en staatssecretaris Dekker pleit nu zelfs voor tweetalige basisscholen.  

Uiteraard zal het Nederlands niet meteen helemaal verdwijnen en dat hoeft ook niet. Het mag best als lokaal curiosum te midden van andere folklore zoals het Fries en het dauwtrappen blijven bestaan, maar we zouden verlost zijn van de periodieke plaag die spellingshervorming heet. We zouden verlost zijn van het verward worden met onze oosterburen, die immers ook aardappels eten. En verlost zijn van het geginnegap over het taalgebruik van onze zuiderburen. We zouden eindelijk allemaal de opschriften op onze gadgets en in onze auto begrijpen. Er zou naar ons geluisterd worden, niet om te horen hoe we het in beroerd Engels of Duits zeggen, maar om wát we zeggen.

Ik leg mijn tijdschrift met een leuke budget special aan de kant en vraag om de rekening. “Pinnen of cash mevrouw? En heeft u uw membercard bij zich? Mogen we u toevoegen aan onze mailinglist, zodat we u op de hoogte kunnen houden van onze acties en events?” Valt het u nog op?!


Wil je je eigen column terugzien op onze site? Stuur deze nu in.


Lees ook »

12 reacties op Column: Nederlands bij het grofvuil!

  1. Miranda
    / Antwoord

    Goh, het roept nogal wat op!
    Gelukkig zijn er lezers tussen die de ironie eruit pikken. Dat konden mijn leerlingen gelukkig ook.
    Wat ik nu, na het lezen van de reacties, wél werkelijk van de Engelsen zou willen overnemen zijn hun beleefdheidsvormen!

    • Erik
      / Antwoord

      Dus toch ironisch bedoeld. Gelukkig maar. Misschien de volgende keer wat meer oefenen hoe je ironie laat doorklinken? Als je jou niet kent, wordt het namelijk niet duidelijk. Er zijn mensen die dit soort dingen zonder enige ironie beweren.

  2. Erik
    / Antwoord

    Als dit grappig bedoeld is, dan is dat niet duidelijk en dus slecht geschreven.
    Is het toch serieus bedoeld, dan is het ontzettend kortzichtig en getuigt het van een typisch Nederlandse weg-met-ons-mentaliteit. Succes met je minderwaardigheidscomplex!

  3. Paul Meijer
    / Antwoord

    Afgezien van het idee dat dit lichtelijk ironisch bedoeld is vraag ik me vooral af waarom de schrijfster denkt dat de Engelse taal een wereldtaal is. Ooit is mij geleerd dat de Chinese taal door 1/3 van de wereldbevolking word gesproken. Daarentegen heeft de Engelse taal slechts een 3de positie op die lijst. Dus als we echt verstandig zijn gaan we voor Chinees als nieuwe taal. Maar geef mij maar gewoon Nederlands met een vleugje buitenlandse taal.

  4. Etteke
    / Antwoord

    Sergio Velasquez, die ironische toon viel mij ook wel op maar volgens mij wil Heussèrr wel degelijk een discussie op gang brengen. En Paul heeft het over een rudimentair Spaans-Engels dialect. Op den duur groeit dat natuurlijk uit tot een echte taal met allerlei nuances. Zowel rudimentair, Spaans, Engels als dialect zijn trouwens leenwoorden.

  5. sergio velasquez
    / Antwoord

    Misschien lees ik iets wat er niet staat. Namelijk ironie. Als het namelijk serieus de bedoeling is (zoals Cimi en Etteke het blijkbaar interpreteren)om Nederlands – onze eigen taal – liever morgen dan overmorgen in te ruilen voor het Engels, dan is het stukje – en de genoemde reacties – een fraai staaltje van defaitisme en gebrek aan culturele eigenliefde. In plaats van mee te gaan in de gekte, kun je je ook sterk maken voor iets wat je wel eens heel erg zou kunnen missen als je het eenmaal kwijt bent. En dan is het te laat.

    Maar ik ben optimist en denk dat de auteur een grapje maakt en heeft willen aantonen dat we zonder slag of stoot ons eeuwenoude erfgoed als een oude stoel bij het grootvuil aan het zetten zijn.

  6. / Antwoord

    Miranda heeft natuurlijk helemaal gelijk. Als je tenminste net als Miranda vindt dat:
    – taal een willekeurig gebruiksartikel is
    – gebruiksartikelen worden weggegooid als er iet ‘nieuws’ op de markt komt
    – kwantiteit (veel mensen bereiken) belangrijker is dan kwaliteit (subtiliteit bereiken)
    – oude producten (kaaskoek) beter klinken in het engels (cheesecake)
    – je van veel Nederlandse woorden als overall, cake, smoking, fishstick, usb-stick, chips, etc. denkt dat het Engels is omdat je die taal niet kent.
    – de staande Engelse spelling eenvoudiger is dan zo nu en dan een ietwat aangepaste spelling in het Nederlands 🙂 🙂

    Kortom, als je net zo naïef bent als Miranda, ja, dan wil je je eigen Nederlands wel inruilen voor een rudimentair Amerikaans-engels dialect.

  7. Sprookje
    / Antwoord

    Even over de Belgische grens luisteren dan. Prachtige Nederlandse woorden voor Engelse en Franse termen.

  8. Leo Coenders
    / Antwoord

    Engelsen zijn hartstikke gek. Ze zeggen striet, ze schrijven street en bedoelen een straat.😇
    Tweetaligheid is een prima doel.

  9. Paul van Gool
    / Antwoord

    Bird, nerd, word, turd, heard ……. Dat is mijn probleem met het Engels: geen enkele relatie tussen spelling en uitspraak. Hoe breng je dat kinderen bij? Hoe kan dat de wereldtaal worden?

  10. Cimi
    / Antwoord

    Ik ben het ook helemaal eens met de schrijfster. Persoonlijk houd ik van een nogal specifieke soort elektronische muziek en op festivals met die muziek (in binnen- of buitenland) komen vanuit de hele wereld mensen om te dansen en met elkaar kennis te maken. Het is dan vanzelfsprekend om Engels te praten, de taal die eigenlijk iedereen wel (een beetje) leert. Voor mij is het heel normaal geworden om te switchen tussen Engels en Nederlands en ik denk dat het goed zou zijn als dat voor iedereen zo makkelijk zou gaan.

  11. Etteke de Boer
    / Antwoord

    Hoewel ik zo’n taalliefhebber ben die zich graag ergert aan de gebruikelijke spel- en stijlfouten en zelfs wel eens voor taalpurist word uitgemaakt, ben ik het diep in mijn hart eigenlijk wel met Miranda eens. Als kind werd ik tweetalig opgevoed. Nederlands en Fries. Reeds als kleuter had ik door dat je met Nederlands meer mensen bereikte en gaf het Fries een tweede plaats. Nederlands zit trouwens vol met Franse, Latijnse en Griekse leenwoorden maar daar doet bijna niemand moeilijk over. Dat we de nieuwe Engelse woorden lelijk vinden, zal de onwennigheid wel zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De leukste voutjes: »

Producten »