Uitgeholde pompoenen op de stoep, verklede kinderen die langs de deuren gaan voor snoep en etalages vol plastic spinnenwebben. Ook in Nederland ontkom je er niet meer aan: het is weer tijd voor Halloween. Hoewel het feest aanvoelt als een typisch modern Amerikaans fenomeen vol commercie, is het woord zelf al eeuwenoud. Maar wat betekent Halloween eigenlijk, en waar komt die mysterieuze naam vandaan? Tijd om de kerkklokken te luiden en de middeleeuwen in te duiken!
Wie denkt dat de naam verwijst naar een griezelig monster, een heksenritueel of een oude Ierse boeman, zit ernaast. De naam voert ons namelijk rechtstreeks naar de christelijke kerkkalender.
Het woord Halloween is een Schotse samentrekking van All Hallows’ Evening (of All Hallows’ Eve). In het Oud- en Middelengels betekende het woord hallow simpelweg ‘heilige’ of ‘heilig voorwerp’. Doet dat een belletje rinkelen? Precies: denk maar aan de magische Relieken van de Dood uit Harry Potter and the Deathly Hallows! ‘All Hallows‘ verwijst dan ook rechtstreeks naar de christelijke feestdag die wij in het Nederlands kennen als Allerheiligen op 1 november.
Omdat belangrijke christelijke feestdagen vroeger al op de vooravond begonnen met een wake of viering (denk maar aan Kerstavond vóór Eerste Kerstdag) noemden de Britten de avond van 31 oktober All Hallows’ Evening: de avond vóór Allerheiligen. In Schotland werd het woord evening in de volksmond vaak ingekort tot e’en of een. Plak die twee aan elkaar en All Hallows’ Even verbasterde al snel tot ons bekende Halloween.
Hoewel de naam dus puur christelijk is, versmolt de feestdag door de eeuwen heen met elementen van het Keltische nieuwjaarsfeest Samhain. Ierse en Schotse emigranten namen de tradities in de negentiende eeuw mee naar Noord-Amerika, waar het uitgroeide tot het verkleed- en griezelfeest dat wij nu kennen.
De lantaarns en griezelkostuums zijn inmiddels niet meer weg te denken, maar taalkundig gezien wensen we elkaar met Halloween dus simpelweg een gezegende vooravond van Allerheiligen toe!
“Mag ik je ID-kaart zien?” Die vraag krijg ik nog steeds wanneer ik, net in de twintig, in de supermarkt alcoholische versnaperingen probeer aan te ...
Op ‘t Kofschip in Rome, waar ik lesgeef, zitten kinderen met minstens één Nederlandstalige ouder. Drie uur per week krijgen ze Nederlandse les en zie je de kind...
Taalfouten? Natuurlijk kan ik me er nog aan ergeren, maar ik juich ze vooral toe. Meer moeite heb ik met sommige manieren waarop mensen taal gebruiken. Zo erg z...
“Mam … mam! Mag ik op de tjsoek tjsoek?” Mijn moeder draait zich geïrriteerd om en werpt me een vernietigende blik toe. “Floris!”, roept ze. “Hoe vaak moet ik n...