Woordweetje: bier na wijn geeft venijn

“Mag ik je ID-kaart zien?” Die vraag krijg ik nog steeds wanneer ik, net in de twintig, in de supermarkt alcoholische versnaperingen probeer aan te schaffen. Je moet er tegenwoordig uitzien als vijfentwintig om zonder paspoortcontrole je drank in te slaan. In tegenstelling tot sommige leeftijdsgenoten ben ik niet beledigd, eerder opgelucht en blij dat de tijd voorbij is dat ik als vijftienjarig knulletje mijn best moest doen om over te komen als een oh zo volwassen zestienjarige.

Door Ties Rohof

Ik heb het dan ook zo te doen met de huidige zestien- en zeventienjarigen.  Heel kort hebben ze mogen proeven van de verboden gefermenteerde vrucht, maar nu mogen ze pas weer op hun achttiende legaal een sixpackje kopen.

Nee, dan vroeger. Vroeger was alles beter. In de Middeleeuwen was de alcoholleeftijdsgrens bijvoorbeeld niet 18+, maar eerder 1+. Al op jonge leeftijd dronken kinderen bier omdat het water te vervuild was. Nu was dit ongetwijfeld niet heel goed voor de ontwikkeling van de kinderhersentjes, maar de kinderfeestjes zullen wel een stuk gezelliger zijn geweest.

Drank was indertijd een indicator van je sociale positie in de maatschappij. Kwam je van goeden huize, dan kwam er geen bier op tafel. Dat was voor het gepeupel. Was je een echt hoge pief, dan ging je aan de duurdere en dus luxere drank: wijn. De gezegden ‘Wijn na bier geeft plezier’ en ‘Bier na wijn geeft venijn’ verwijzen dan ook niet naar de volgorde waarop je op een feestavondje je geneugten tot je mag nemen, maar naar de middeleeuwse klassen. Als je eerst dat armzalige bier dronk en later door het leven ging als wijndrinker, was je een trede hoger op de maatschappelijke ladder geklommen. Plezier gegarandeerd! En natuurlijk was het uiterst zuur als je moest concluderen dat je van gegoede wijnconsument tot sneue bierdrinker was gedegradeerd. Dus: hoewel we allemaal weten dat verschillende typen alcohol door elkaar mixen niet verstandig is, mag je best bier na wijn drinken en niet alleen wijn na bier. Maar alles met mate uiteraard.

Heb jij een woord waarvan je heel graag de herkomst wilt weten? Of weet je zelf een leuk verhaal over een woord? Laat je reactie hieronder achter!