Taalvoutjes zijn menselijk, maar in de zakenwereld kosten ze soms miljoenen. JP Pellemans, onze favoriete taalmeester, zet de meest opmerkelijke blunders op een rij. Van pussytea in Zwitserland tot de ‘zwarte dood op wielen’: lees hier waarom een goed woordenboek onmisbaar is voor elke marketeer.
Voordat een product op de markt komt, wordt de merknaam uitvoerig onderzocht. Bestaat de naam al? Of zit er misschien een taalvoutje in? Bij Dreft waren de naamgevers er net op tijd bij. Het fijnwasmiddel heette aanvankelijk ‘Drift‘ – Engels voor ‘zachtjes wegvoeren’, precies wat een fijnwasmiddel doet. Maar ‘drift‘ is een valse vriend: in het Nederlands roept het associaties op met seksuele drift of onstuimigheid, en dat is nou precies wat waspoeder niet moet uitstralen. Een simpele ingreep maakte een einde aan de valse vriendschap: Drift werd Dreft.
Bij theedrankje Fuzetea waren de naamgevers te laat. Toen het drankje in Zwitserland op de markt kwam, was het land in rep en roer. Fuze leek namelijk sterk op ‘Futze‘, het Zwitserse woord voor het vrouwelijk geslachtsdeel. Uit angst dat iedereen het over pussytea zou gaan hebben, werd de merknaam ijlings veranderd in Fusetea, met een -s dus. Kosten voor deze miskleun: één miljoen euro.
De auto-industrie is een dankbare leverancier van taalvoutjes. De Mazda Laputa is vernoemd naar een vliegend eiland uit het boek ‘Gulliver’s Travels’. Voor de Japanse bedenkers staat zo’n eiland synoniem aan vrolijk, sportief en snel, maar voor Spaanssprekenden betekent la puta simpelweg ‘de hoer’.
Ford meende het woord ‘cougar’ (een soort panter) een internationale twist te geven met de naam Kuga. Helaas had het bedrijf verzuimd de Slavische woordenboeken te raadplegen: in die talen betekent kuga ‘de zwarte dood’. En dan was er nog de andere betekenis van cougar: een oudere vrouw die een seksuele relatie heeft met een jongere man. Geen ideale associatie voor een gezinsauto.
Tenslotte wilde het Franse kaasconcern Bongrain in 1977 zijn verse kruidenroomkaas Tartare op de Nederlandse markt introduceren. Maar die naam lag hier gevoelig: de associatie met rauw vlees én met het bloeddorstige volk der Tataren maakte hem ongeschikt voor de Nederlandse consument. Na rijp beraad (het bleef een kaasconcern) werd gekozen voor Paturain. Rijk de Gooyer, die jarenlang met de kreet ‘Foutje, bedankt!’ reclame maakte voor Centraal Beheer, deed dat ook voor Paturain. Hem is, op het nippertje, een ‘Voutje, bedankt’ bespaard gebleven.
Ben je altijd al benieuwd wie er achter die gezellige voice-overstem van ‘Lingo’ schuilt? Het is niemand minder dan JP Pellemans! Een voice-over, sidekick én jurylid van Lingo zijn is blijkbaar niet voldoende: JP is ook docent, communicatietrainer, presentatiecoach én (eind)redacteur voor televisieprogramma’s als ‘Wie is de Mol’, ‘Taxi’ en ’10 voor Taal’. Dat taal ook écht zijn ding is, blijkt wel uit zijn gloednieuwe boek ‘Het ABC van JP 2 – op taalavontuur door de supermarkt‘, waarin hij je mee op reis neemt langs de duizenden merknamen in de supermarkt.
Foto © Keke Keukelaar
Wist je dat KING een afkorting is van ‘Kwaliteit In Niets Geëvenaard’, Snickers vernoemd is naar het favoriete paard van de familie Mars en dat Joppie de bijnaam is van Janyne, die de saus in een snackbar in Glanerbrug bedacht? Je leert het allemaal door het boek ‘Het ABC van JP 2’. En wij mogen 3 exemplaren weggeven! Wat je daarvoor moet doen? Deze korte, maar uiterst vermakelijke quizvragen goed beantwoorden. Toi toi toi!
Heb jij nog een oude sok vol geld onder je matras liggen, of een lekker groot saldo op je bankrekening? Dan ben jij een rijke stinkerd, zelfs al douche je elke ...
“Living on the edge!”, gilt mijn nicht enthousiast naar me. Net zwaaide ik met mijn arm, ten teken dat ik ook dit vuile tankstation wil passeren. Ondanks ...
Geschiedenis is prachtig. Als geschiedenisstudent moet ik die stelling geregeld verdedigen. Mensen vragen me dan: “Wat vind je er dan zo leuk aan?” en “Wat wil ...
Taaletiquette Soms kan ik er nog zwetend van wakker worden. Meer dan vijftig jaar geleden deed ik toelatingsexamen voor de toneelschool. Ik had me er zelf op vo...