Wie weleens een spannende actiefilm heeft gekeken of stiekem met een walkietalkie heeft gespeeld, kent de term wel: “Roger that!” We gebruiken het tegenwoordig vooral om heel gewichtig aan te geven dat we een boodschap hebben begrepen, vaak met een denkbeeldige krakende radioverbinding op de achtergrond. Maar wie is die ‘Roger’ eigenlijk? Is het de naam van de eerste verkeersleider ter wereld, of zit er een alfabetische code achter deze bevestiging? Tijd om de zendmast af te stellen en te kijken wie er aan de andere kant van de lijn hangt.
Wie denkt dat we hier een eerbetoon brengen aan een legendarische piloot genaamd Roger, moeten we teleurstellen. De oorsprong van deze term ligt in de luchtvaart van vóór de Tweede Wereldoorlog. In die tijd was de radioverbinding vaak zo slecht dat hele zinnen wegvielen in de ruis. Om aan te geven dat een bericht was ontvangen, spraken piloten de letter ‘R‘ uit, de eerste letter van het Engelse woord received.
Maar omdat een losse ‘R’ op de radio makkelijk wegvalt tegen de statische ruis, werd er gebruikgemaakt van het toenmalige spellingsalfabet. In dat alfabet (het voorgeschreven Britse en Amerikaanse systeem van die tijd) stond de naam ‘Roger’ voor de letter R. Als een piloot “Roger” zei, spelde hij dus simpelweg de R van received.
Rond 1957 werd het spellingsalfabet internationaal gelijkgetrokken naar het systeem dat we nu kennen (het NAVO-alfabet), waarbij de R veranderde in ‘Romeo’. Maar omdat ‘Roger’ inmiddels zo diep in de cockpitcultuur was ingesleten, bleef iedereen het koppig gebruiken. ‘Romeo’ klinkt immers toch een stuk minder stoer in een gevechtsvliegtuig.
En die ‘Roger Wilco’? Dat is de overtreffende trap van braafheid. ‘Wilco’ is een afkorting van Will Comply (‘ik zal de opdracht uitvoeren’). Als je ‘Roger Wilco’ zegt, roep je dus eigenlijk: “Ik heb je gehoord én ik ga doen wat je vraagt.”
Tegenwoordig gebruiken we het vooral sarcastisch als een partner vraagt of we de vuilnis buiten willen zetten, of als we een saaie opdracht van onze baas bevestigen. Het geeft je direct dat gevoel van een actieheld, zelfs als je alleen maar een zak aardappels staat te schillen.
Ben jij even van lotje getikt?! Het is een van die uitdrukkingen die je wellicht vaker gebruikt, maar waarbij je zelden stilstaat bij de betekenis. Want wie is ...
Toelie. Ik vind het een mooi woord. Hartstikke Brabants en het betekent zoiets als ‘ondefinieerbaar goedje’. Haarstylingproducten zijn vaak toelies....
Enkele jaren geleden woonde ik een lezing bij op het Drongo Talenfestival in Nijmegen. Plots kreeg ik een tekstberichtje: of ik even het telefoonnummer wilde do...
In mijn jeugd ben ik eens in een onbesuisd en onbewaakt ogenblik met een Fransman getrouwd. Aan de Sorbonne had hij een jaar lang Nederlands gestudeerd, met beh...