Column: Dooie duif

2 jun 2019

Alweer een tijd geleden werd ik in een parfumwinkel aangesproken door een verkoper. Nadat ik hem op de hoogte had gesteld van mijn verwachte aankoop, gaf hij aan het product achter te hebben. Toen hij terugkwam uit het magazijn, zei hij me zojuist blij gemaakt te hebben met een dooie duif. Hij keek er een ook beetje beteuterd bij. Als een duif die net z’n laatste oortje had versnoept. Of eerder een broodkruimel.

Door: Sanne Breedveld

In ieder geval was mijn dag gemaakt. Wat een grandioze verspreking! Daar gingen mijn gedachten ook spontaan een beetje van fladderen. Want waarom vinden we eigenlijk dat het per se een dooie mus moet zijn? Daarbij klinkt dooie duif nog veel beter ook.

Nu zijn er wel meer mensen die erop los knutselen met spreekwoorden tegenwoordig. Dat is een interessante ontwikkeling, want er wordt ook beweerd dat we juist minder spreekwoorden gebruiken dan vroeger. De vraag is alleen of dat daadwerkelijk het geval is. Ik twijfel dan of we niet gewoon net zoveel spreekwoorden gebruiken, maar dan een wat creatievere versie van de bestaande.

Die nieuwe spreekwoorden brengen ook wel wat leven in de taal. Want waarom zouden we moeten vasthouden aan al onze oude spreekwoorden, maar voegen we wel ieder jaar een aantal nieuwe woorden toe aan de Van Dale? Van het woord ‘pannenkoek’ hebben we de spelling immers ook al een paar keer gewijzigd. Een vrijere invulling van een paar spreekwoorden zou dan toch ook moeten kunnen?  

Ik wil daarom voorstellen dooie duif vanaf nu ook goed te keuren. Maar ook geef ze een kruimel en ze nemen het hele brood krijgt wat mij betreft een mooi plekje in het spreekwoordenboek. En wat dacht je van ik voel me bloemig. Daar zit een kern van waarheid in; een roos is toch ook een soort bloem. Iedereen begrijpt heus wel wat je bedoelt. Bovendien klinkt dat enorm aandoenlijk en sprookjesachtig.

In ieder geval zou ik me als een vis in het water voelen als we wat nieuwe spreekwoorden zouden opnemen. Maar liever nog zou ik me een duif in de lucht voelen, want dat is nog altijd beter dan een dooie duif.

---

Welke creatieve verandering van een spreekwoord zou jij wel in de Van Dale willen zien? Laat het ons weten in de reacties!