Salaris: waarom er zout in je loon zit (zonder dat je het krijgt)

pot met 'zoud'

Het is altijd een gevoelig onderwerp: je salaris. Je verdient meer, maar krijgt altijd te weinig. Toch mag je blij zijn dat je tegenwoordig in euro’s wordt uitbetaald en niet in iets wat je over je patat strooit.

‘Salaris’ komt van het Latijnse salarium. Dat woord is afgeleid van sal, het Latijnse woord voor zout. En nee, dat betekent niet dat een Romeinse soldaat na een veldtocht thuiskwam met een zak Jozo. Hoezo verwijzen we dan naar zout voor de compensatie van onze diensten? Zout was in de Romeinse tijd een waardevol basisproduct. Je had het nodig om eten te conserveren, en het was dus iets waar de Romeinen grif geld aan uitgaven. Het is daarom aannemelijk dat salarium in het begin niet ‘loon’ betekende, maar een toelage was: een extra bedrag dat je kreeg als vergoeding, bijvoorbeeld om zout te kunnen kopen of als onderdeel van je voorzieningen.

En dan gebeurt er iets wat in taal vaker gebeurt: het woord dat eerst stond voor één specifieke vergoeding, werd gaandeweg het algemene woord voor vergoeding. Dus de betekenis van salarium verschoof van ‘zout-toelage’ naar ‘vergoeding’ in bredere zin en uiteindelijk naar ‘loon’ zoals wij dat nu bezigen.

Dus mocht je bij je volgende functioneringsgesprek opslag willen, dan kun je dat historisch onderbouwen. Pak een leeg zoutvaatje en zet het zo nonchalant mogelijk op tafel. Of hint dat je eten de laatste tijd wat smakeloos is. Begrijpt je baas het dan nog steeds niet, dan kun je hem altijd nog je ongezouten mening geven.

Wil je de herkomst weten van een bepaald woord? We zoeken het graag voor je uit! Laat het ons weten.

Column

Column: Frisisme

Column: Frisisme

Elke regio in Nederland heeft zo zijn eigen taaleigenaardigheden en dus zijn eigen taalvoutjes. Aan mij als docent Nederlands om die foutjes er liefst uit te ha...


Boekrecensie

Boekrecensie: Straatpraat

Boekrecensie: Straatpraat

Wat is die tori? Jiska Duurkoop verdiepte zich in (de wereld van) straattaal en verzamelde haar observaties en inzichten in het boek 'Straatpraat'....


Woordweetje

Woordweetje: voor spek en bonen

Woordweetje: voor spek en bonen

Ga even terug verstoppertje op het pleintje/veldje in je buurt vroeger. Als je de jongste van alle buurtkinderen was, heb je misschien soms het volgende geroepe...