Woordweetje: iemand bij de lurven (of kladden) grijpen

Woordweetje lurven en kladden

Ben je weleens niet al te zachtzinnig bij je lurven gegrepen? Of misschien wel bij je kladden? Het klinkt als een nogal pijnlijke fysieke ingreep, maar heb jij ze al eens kunnen vinden in de spiegel? Geen zorg: je hoeft de anatomische atlas er niet bij te pakken, want je lurven en kladden zitten simpelweg in je kledingkast.

Laten we beginnen bij de lurven. Vroeger was een ‘lurf’ (of ‘lorre’) simpelweg een lapje stof, een flard of een lulletje rozenwater van een kledingstuk. Als iemand je bij de lurven greep, pakte hij je dus eigenlijk bij je jasje of je kraag om je eens flink de les te lezen. Het woord is nauw verwant aan ‘lorren’ (oude lappen), wat ook verklaart waarom je je soms een ‘lor’ kunt voelen als je weer eens flink wordt aangepakt.

En die kladden dan? Dat zijn geen inktvlekken op je arm, maar de mouwen van je jas. Een ‘klad’ was in het Middelnederlands een synoniem voor een afgescheurd stuk doek of een mouw. Iemand bij de kladden grijpen was dus de middeleeuwse variant van iemand bij zijn mouw trekken en zeggen: “Ho eens even, vriend, jij gaat nergens heen!”

Kortom: of je nu bij je lurven of je kladden wordt gegrepen, je outfit overleeft het meestal niet zonder kreukels. Het is overigens ook de reden dat we ‘er met de pet naar gooien’ en niet met onze lurven; die zitten immers vast aan je jas.

Tegenwoordig gebruiken we de uitdrukking vooral figuurlijk, wat een hoop ritssluitingen en knopen bespaart. Wel zo fijn voor je garderobe!

Woordweetje

Woordweetje: Fooi en drinkgeld

Woordweetje: Fooi en drinkgeld

Altijd weer dat dilemma wanneer je afrekent in de kroeg: geef je wel of geen fooi? Maar waar komt het woord eigenlijk vandaan? We hebben het gejat uit het Lati...


Woordweetje

Woordweetje: puik

Woordweetje: puik

Hollanders zijn handelaren. En met die handelsgeest komt een rijke verkoopvocabulaire goed van pas. Veel woorden die we vandaag de dag gebruiken zijn dan ook to...


Column

Column: Dat scheelt weer een postzegel

Column: Dat scheelt weer een postzegel

Elke taal heeft ze: standaardzinnen die je gebruikt in alledaagse situaties. ‘Zo vind je nog eens wat’, ‘Het kan nooit ver meer zijn’ en ‘Ik zal blij zijn als h...


Column

Het kofschip uitgelegd

Het kofschip uitgelegd

Natuurlijk heb je er wel eens van gehoord (met een d): het kofschip en het fokschaap. Maar wat kon je er ook alweer mee? Het was iets met een d en een t en de v...