Woordweetje: iemand bij de lurven (of kladden) grijpen

16 mrt 2026

Ben je weleens niet al te zachtzinnig bij je lurven gegrepen? Of misschien wel bij je kladden? Het klinkt als een nogal pijnlijke fysieke ingreep, maar heb jij ze al eens kunnen vinden in de spiegel? Geen zorg: je hoeft de anatomische atlas er niet bij te pakken, want je lurven en kladden zitten simpelweg in je kledingkast.

Laten we beginnen bij de lurven. Vroeger was een ‘lurf’ (of ‘lorre’) simpelweg een lapje stof, een flard of een lulletje rozenwater van een kledingstuk. Als iemand je bij de lurven greep, pakte hij je dus eigenlijk bij je jasje of je kraag om je eens flink de les te lezen. Het woord is nauw verwant aan ‘lorren’ (oude lappen), wat ook verklaart waarom je je soms een ‘lor’ kunt voelen als je weer eens flink wordt aangepakt.

En die kladden dan? Dat zijn geen inktvlekken op je arm, maar de mouwen van je jas. Een ‘klad’ was in het Middelnederlands een synoniem voor een afgescheurd stuk doek of een mouw. Iemand bij de kladden grijpen was dus de middeleeuwse variant van iemand bij zijn mouw trekken en zeggen: “Ho eens even, vriend, jij gaat nergens heen!”

Kortom: of je nu bij je lurven of je kladden wordt gegrepen, je outfit overleeft het meestal niet zonder kreukels. Het is overigens ook de reden dat we ‘er met de pet naar gooien’ en niet met onze lurven; die zitten immers vast aan je jas.

Tegenwoordig gebruiken we de uitdrukking vooral figuurlijk, wat een hoop ritssluitingen en knopen bespaart. Wel zo fijn voor je garderobe!